Logo Essilor

Wpływ promieniowania UV na oczy i okolice oczu

Dowiedz się, jak chronić oczy przed szkodliwym promieniowaniem

E-SPF 25 logo

Promieniowanie ultrafioletowe to promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu długości fal od 100nm do 380nm (światło widzialne to zakres długości fali 380-760nm). Można wyróżnić trzy rodzaje promieniowania UV: UVA z zakresu 380–315nm, UVB z zakresu 315-280nm i UVC z zakresu 280-100nm.

Promieniowanie UVA głębiej penetruje skórę niż UVB i jest odpowiedzialne za opalanie i starzenie się skóry. UVB jest światłem o większej energii i może powodować uszkodzenia tkanek oraz odgrywa istotną rolę w rozwoju nowotworów skóry. UVC jest najbardziej niebezpieczne, może powodować nowotwory skóry oraz jest tak wysokoenergetyczne, że zabija bakterie. Na szczęście w normalnych warunkach długości fali niższe niż 290nm są w pełni absorbowane przez warstwę ozonową, więc nie sprawiają dużego zagrożenia. Do powierzchni ziemi dociera 95% promieniowania UVA i 5% promieniowania UVB.

To, że promieniowanie UV zagraża naszej skórze jest powszechnie znane. Każdy z nas pamięta o kremach z filtrem w wakacje, ale niewielu z nas myśli o naszych delikatnych oczach! A przecież w siatkówce oka znajdują się specjalne pigmenty absorbujące światło i odpowiedzialne za reakcje fotochemiczne, które są poważnie narażone na uszkodzenia wywołane promieniowaniem UV. Zastanówmy się zatem, jak poszczególne struktury oka absorbują promienie ultrafioletowe i jakie są tego skutki.

Przednią strukturą gałki ocznej jest rogówka. To ona jest odpowiedzialna za załamanie światła wchodzącego do oka. Na tę strukturę pada całe promieniowanie UVA, UVB i ewentualnie UVC (przechodzące przez dziury w warstwie ozonowej) docierające do powierzchni ziemi. Rogówka pochłania wszystkie długości fali z zakresu poniżej 295nm, czyli całe UVC i część UVB. Pozostała część UVB i UVA penetruje w głąb oka (Rysunek 1). Cześć jest fizycznie blokowana przez tęczówkę, która jest naturalną przysłoną oka, a część, która przedostanie się przez źrenicę w tęczówce, napotyka kolejną strukturę – soczewkę. Soczewka, w przeciwieństwie do rogówki, ma zmienną absorbcję UV, zależną od wieku. Struktura ta z wiekiem ulega żółknięciu, co zwiększa pochłanianie UV. Dlatego u osób starszych soczewka absorbuje długości fali nawet do 400nm, a u osób młodszych tylko do 300nm. U dzieci poniżej 10 roku życia soczewka wewnątrzgałkowa przepuszcza aż 75% światła UV, przy czy u osób powyżej 25 roku jest to tylko 10%. Dane te bezsprzecznie pokazują, że ochrona oczu dzieci przed promieniowaniem UV jest niezwykle ważna.

Jak widać rogówka i soczewka tworzą razem filtr UV oka. Zadaniem tych struktur jest ochrona najbardziej delikatnej i najistotniejszej w oku tkanki - siatkówki, która jest odpowiedzialna za zamianę energii świetlnej na impuls nerwowy. Nie zdziwi nas zatem fakt, że najczęstsze patologie związane z ekspozycją na UV dotyczą przedniego odcinka oka, jednakże jakiekolwiek zmiany wywołane tym czynnikiem w siatkówce są o wiele bardziej niebezpieczne, gdyż zagrażają bezpośrednio widzeniu.


Rysunek 1. Absorbcja światła przez różne struktury gałki ocznej.

Badania pokazują, że promieniowanie UV może powodować takie patologie oka, jak słoneczne zapalenia rogówki i spojówki, tłuszczyk, skrzydlik, zaćma i zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD). Zapalenia słoneczne to słoneczne poparzenia rogówki i spojówki. Są bardzo bolesne, powodują łzawienie i odczucie suchości oka oraz mogą pogorszyć widzenie. Tłuszczyk i skrzydlik to zwyrodnienia spojówek bezpośrednio związane z nadmierną i długotrwałą ekspozycją na światło UV, usuwa się je jedynie operacyjnie. Zaćma to zmętnienie soczewki oka. Promieniowanie UV zdecydowanie przyspiesza proces mętnienia tej struktury, przez co rozwija się ona szybciej i może wystąpić znacznie wcześniej. Zaćma znacznie pogarsza widzenie, może zniekształcać obraz oraz powodować nieprawidłowe widzenie barw. To zwyrodnienie również leczy się jedynie operacyjnie. Najniebezpieczniejszą chorobą oczu, której czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na światło UV jest AMD, czyli zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem. Jest to choroba siatkówki, czyli tkanki odpowiedzialnej za zmianę energii świetlnej w impuls nerwowy. Choroba ta powoduje nieodwracalne osłabienie bądź całkowitą utratę widzenia centralnego. W tej sytuacji osoba traci zdolność wyraźnego widzenia i którego nie można przywrócić okularami. Niestety osoby dotknięte tą chorobą stają się osobami słabowidzącymi i często tracą samodzielność z powodu słabego wzroku.

Nie można jednak zapominać o bardzo poważnej chorobie, którą może powodować promieniowanie ultrafioletowe – o nowotworze. Zmiany nowotworowe skóry mogą również wystąpić na powiekach i w okolicach oczu. Nierzadkie są również przypadki czerniaka w gałce ocznej. Może on pojawić się na spojówce, tęczówce a nawet wewnątrz oka i stanowić poważne zagrożenie życia.

Czy te informacje przekonały Cię, że ochrona oczu przed promieniowaniem UV jest niezwykle ważna?

Zastanówmy się zatem, jak najlepiej chronić oczy przed tym szkodliwym czynnikiem.

Oczywiście, najlepszym rozwiązaniem są okulary przeciwsłoneczne. Wybierając takie okulary nie wolno kierować się jedynie ich aspektem estetycznym. Muszą w pełni filtrować światło UV. Dobrze jest również wybrać takie okulary, które będą dopasowane do kształtu twarzy, aby do oczu nie wpadało światło spoza okularów. Warto również zastanowić się, co dzieje się ze światłem biegnącym zza nas i odbijającym się od tylnej powierzchni soczewek w okularach (Rysunek 2)… W ten podstępny sposób światło UV może dostawać się do naszych oczu! Jednak jest na to rozwiązanie! Najbardziej zaawansowany antyrefleks Crizal Sun UV przeznaczony specjalnie do soczewek przeciwsłonecznych, nakładany na tylną powierzchnię tych soczewek, który blokuje odbicia, przez co w pełni chroni oczy przed promieniami UV. Ta unikatowa powłoka antyrefleksyjna jest jedynym na rynku rozwiązaniem w całkowicie chroniącym oczy przed szkodliwym działaniem promieni ultrafioletowych.

Rysunek 2. Porównanie odbicia światła między soczewkami standardowymi a soczewkami Crizal Sun UV.

Crizal Sun UV eliminuje odbicia światła i promieni UV od tylnej powierzchni soczewki.

Nie czekaj! Zadaj o zdrowie swoich oczu już dziś z soczewkami Essilor z powłoką Crizal Sun UV!

Przeczytaj również

Jazda nocą

Wiele osób czuje się niekomfortowo podczas prowadzenia samochodu nocą. Mają wrażenie gorszego widzenia, nie ufają sobie. Crizal sprawia, że prowadzenie samochodu nocą jest bezpieczniejsze...

Czytaj więcej

Rola soczewek okularowych - bezpieczeństwo i wygoda stosowania

Główną rolą soczewek okularowych jest korygowanie wad wzroku takich jak krótkowzroczność, nadwzroczność, astygmatyzm czy prezbiopia. Moce soczewek okularowych dopiera się do wady wzroku w ten sposób, że...

Czytaj więcej